ΛΑΪΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ

Παρουσιάζονται εδώ μερικές “ιστορίες του χωριού” όπως κυκλοφορούσαν από στόμα σε στόμα ανάμεσα στους πρόσφυγες πρώτης και δεύτερης γενεάς στα χωριά όπου εγκαταστάθηκαν οι Ανταλλάξιμοι από την Καππαδοκία. Κυρίως από τα Φάρασα: Βαρασός, Αφσάρι, Σατί, Κίσκα, Τσουχούρι, Καρσαντί, Ταστσί, Πεσκαρdάς, Κιουρούμτζε. Πληροφορίες πήρα από κατοίκους με τους οποίους κουβέντιασα στο Πλατύ Ημαθίας, Πετρανά και Βαθύλακκο Κοζάνης, Δοξαρά (Μπούρα) Γρεβενών, Αγροσυκέα (Κιουρπές) και Νέο Μυλότοπο (Βοτιρίστα) Γιαννιτσών, τις δεκαετίες 1940-1950-1960, με γείτονες, συγγενείς και φίλους. Υπάρχουν και μερικές προσωπικές “μυθιστορίες”. Δεν είχα μικρόφωνο (δεν υπήρχε τότε) ούτε κρατούσα σημειώσεις, αυτά αποθαρρύνουν τον αφηγητή. Προτιμούσα να ανακαλώ στη μνήμη τα ουσιώδη στο σπίτι, και να τα καταγράφω στα μαθητικά τετράδια εν περιλήψει. Δεν ήταν εύκολο τότε να ξεχωρίσω αν η “ιστορία” ήλθε από την Καππαδοκία ή πλάστηκε εδώ από τους πρόσφυγες.

Στα επόμενα παραθέτω τις αφηγήσεις των πατριωτών στη Φαρασιώτικη διάλεκτο, που είναι η μητρική μου γλώσσα, και την ερμηνεία στα νεοελληνικά με κάποιες διευκρινήσεις. Το ενδιαφέρον βρίσκεται περισσότερο στη γλώσσα και λιγότερο στο μύθο. Και στα παραμύθια που συγκέντρωσε κατά τις επισκέψεις του στην Καππαδοκία τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, ο R. M. Dawkins πήρε πληροφορίες κυρίως από παιδιά του Δημοτικού. Οι πιο μεγάλοι απόφευγαν να συναντήσουν του ξένους “Μισιονέρ”, τους οποίους θεωρούσαν προπαγανδιστές άλλων δογμάτων. Και του Dawkins το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη γλώσσα και όχι στο μύθο.